Arıların çok sevdiği Lamiaceae (Ballıbabagiller) ailesinin bir üyesi olan Melissa officinales (tıbbi melissa) bitkisi, adını Yunanca arı kelimesi anlamına gelen Melitta’dan alır. Bunun nedeni çiçekleriyle arıları etkilemesi  ve iyi kalitede bal yapılmasındandır. Türkiye’de ‘Oğul otu’ denmesinin nedeni, arıların oğul verme zamanında kovanlara sürülmesi ve arıları kovana çekmede kullanılmasıdır.

Melissa_officinalis_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-094

 

 

BİTKİSEL SINIFLANDIRMA

Alem: Plantae
Bölüm: Spermatophyta
Sınıf: Magnoliopsida
Alt sınıf: Asteridae
Ordo: Lamiales
Aile: Lamiaceae
Cins: Melissa L.
Tür: M. officinales L.

 

Yayılış

Doğu Akdeniz ve Batı Asya anavatanıdır. Macaristan, Mısır ve İtalya’da kültürü yapılmaktadır. Anadoluda kıyıya yakın kısımlarda, özellikle Akdeniz bölgesinde doğal olarak yetişir.

Dış Görünüş

80-120cm. kadar boylanabilen, çok yıllık, çok dallı, tüylü, hoş kokulu, ve otsu bir bitkidir. Oval ve ya kalp biçiminde, uzun saplı, 3-5 cm. Uzunluk ve 3 cm kadar genişlikte, kenarları dişli ve her iki yüzde de seyrek tüylü yapraklardır.
Drog

3 alt türü bulunur, limon kokulu olan officinalis türü olan Melissa officinalis L. tıbbi bitkisinin taze ya da kurutulmuş yaprakları tedavide kullanılır.  Yapraklar çiçeklenme zamanından önce ya da bitki çok dallanmadan önce toplanmalıdır.

—Antik dönemlerden beri bilinen bir tıbbi bitkidir.

Roma döneminden beri ilaç olarak yaralarda, zehirli ısırıklarda, köpek ısırıklarında, arı sokmalarında kullanılmıştır. —1696’da London Dispancary şunu ileri sürüyordu: Her sabah size oğul otu verilirse, bu ot sizin gençliğinizi tazeler, beyninizi güçlendirir, doğanızı canlandırır.

Etken maddeleri

Uçucu yağ: Hoş kokusu uçucu yağından kaynaklanır. Kuru drogda %0,05-0,3oranındadır.
Hidroksitarçınasit türevleri: % 4-7’dir. Ana bileşeni rosmarinik asit şeklindedir.
Fenolikkarboksilik asitler
Flavonoitler: % 0,5
Triterpenler: Ursolik asit içerir.
1,3 Benzodioksoaldehit: Kuvvetli bir antioksidatiftir.

Etki ve kullanılışı

—Halk arasında sinirleri sakinleştirici, migren, histeri, diş, kulak ve baş ağrılarında kullanılır. Yaprakları mide-bağırsak hastalıklarında kullanılır. Özellikle sinirsel nedenlere bağlı mide hastalığı olan ‘meteorismus’dan korunmak amacıyla kullanılır.

Diğer kullanım alanları

Uyku bozukluklarına bağlı olarak sinirsel kalp hastalıkları, adet düzensizliği, dudak uçukları, sinirlilik…

Melissa Ruhu (Melissengeist) 

Yatıştırıcı ve olarak melissa droğunun en tanınmış şeklidir. 1826’dan beri manastır rahibesi Maria Clementin’e göre hazırlanmaktadır.

KAYNAKLAR

•Türkiye’de Bitkilerle Tedavi, Prof. Dr. Turhan Baytop: s.307, 2.baskı, Nobel Tıp Kitabevi, 1999
•Türkiye’de ve dünyada önemli tıbbi bitkiler ve kullanım alanları, Prof. Dr.Ulvi Zeybek, Ecz. Muzaffer Haksel: s.148, 1.baskı, Helvacızade Sağlık Yayınları, 2010

 

Reklamlar